PF आणि ग्रॅच्युइटी स्पष्टीकरण: तुम्हाला काय मिळते आणि केव्हा
PF आणि ग्रॅच्युइटी थोडक्यात: भविष्य निर्वाह निधी (PF) ही निवृत्तीसाठीची बचत आहे, ज्यात तुम्ही आणि तुमचा नियोक्ता दोघेही तुमच्या पगारातून योगदान देता. ग्रॅच्युइटी म्हणजे ठरावीक सेवा कालावधीनंतर नोकरी सोडताना नियोक्ता देत असलेली एकरकमी रक्कम. दोन्ही तुमच्या CTC वर आणि हातात येणाऱ्या पगारावर परिणाम करतात. तुमचा UAN माहीत असू द्या, योगदान तपासत राहा आणि सेवेची नोंद ठेवा.
थोडक्यात
- PF ही मासिक कपात (कर्मचाऱ्याचा हिस्सा) अधिक नियोक्त्याचे योगदान असते; दर नियमांनी ठरतो, सामान्यतः PF वेतनाच्या 12 टक्के.
- तुमचा UAN नियोक्ते बदलले तरी तुमच्यासोबतच राहतो.
- ग्रॅच्युइटी सहसा सलग पाच वर्षांच्या सेवेनंतर देय असते; मृत्यू किंवा अपंगत्व यांसारखे अपवाद आहेत.
- सध्याच्या मर्यादा, कमाल रक्कम आणि कामगार संहितेतील बदल अधिकृत संकेतस्थळांवर तपासा.
- दोन्ही CTC चा भाग आहेत. पाहा CTC आणि हातात येणारा पगार.
PF कसे काम करते
| बाब | तपशील |
|---|---|
| कर्मचाऱ्याचा हिस्सा | दर महिन्याला पगारातून कापला जातो |
| नियोक्त्याचा हिस्सा | नियोक्ता भरतो, CTC मध्ये धरला जातो |
| UAN | युनिव्हर्सल खाते क्रमांक, आयुष्यभरासाठी एकच. पाहा UAN |
| पासबुक | EPFO सदस्य पोर्टलवर योगदान पाहा |
| हस्तांतरण | PF नव्या नियोक्त्याच्या खात्यात नेण्यासाठी तुमचा UAN जोडा |
| रक्कम काढणे | EPFO नियमांनुसार निश्चित प्रकरणांत परवानगी |
PF काढण्याचे आणि हस्तांतरणाचे सध्याचे नियम, तसेच तुमचा योगदानाचा इतिहास पाहण्यासाठी EPFO पोर्टल तपासा.
ग्रॅच्युइटी कशी काम करते
ग्रॅच्युइटी प्रदान अधिनियम, 1972 अंतर्गत समाविष्ट आस्थापनांसाठी ती एकरकमी दिली जाते. सामान्यतः वापरले जाणारे सूत्र:
ग्रॅच्युइटी = शेवटचा मासिक बेसिक पगार (अधिक महागाई भत्ता) × 15 / 26 × पूर्ण झालेली सेवेची वर्षे.
गणनेचे उदाहरण (केवळ उदाहरणादाखल): शेवटचा मासिक बेसिक पगार Rs 50,000 असेल आणि तुम्ही 8 वर्षे पूर्ण केली असतील, तर रक्कम 50,000 × 15 / 26 × 8, म्हणजे सुमारे Rs 2,30,769. कायद्याने ठरवलेली कमाल मर्यादा लागू होते; सध्याची मर्यादा labour.gov.in वर तपासा. नियोक्त्यांचे यापेक्षा अधिक उदार धोरणही असू शकते.
कोण पात्र आहे?
- साधारणपणे नियोक्त्याकडे सलग पाच वर्षांच्या सेवेनंतर.
- मृत्यू किंवा अपंगत्वाच्या बाबतीत वेगळे नियम लागू होतात.
- निश्चित मुदतीच्या आणि करारावरील कर्मचाऱ्यांना नव्या कामगार नियमांनुसार वेगळी वागणूक मिळू शकते; सध्याच्या अधिसूचना तपासा.
राजीनामा देताना व्यावहारिक यादी
- तुमचा UAN सक्रिय आहे आणि KYC पूर्ण आहे याची खात्री करा.
- HR कडून PF बाहेर पडण्याची तारीख आणि ग्रॅच्युइटी विवरण मागा.
- बचत सुरू ठेवायची असेल तर PF काढण्याऐवजी नव्या नियोक्त्याकडे हस्तांतरित करा.
- पगाराच्या स्लिप आणि पूर्ण व अंतिम तडजोड विवरण जपून ठेवा. पाहा रिलीव्हिंग लेटरची विनंती.
- कराचे परिणाम पात्र सल्लागाराकडून तपासा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पाच वर्षांआधी नोकरी सोडल्यास ग्रॅच्युइटी जाते का? साधारणपणे हो, अपवाद लागू झाल्याशिवाय किंवा तुमच्या नियोक्त्याचे धोरण ती आधी देत असल्याशिवाय.
नियोक्त्याचा PF माझ्या CTC चा भाग आहे का? सहसा हो, म्हणून तो हातात येणाऱ्या पगाराचा भाग नसतो. पाहा हातात येणारा पगार.
माझी PF शिल्लक कुठे तपासू? तुमचा UAN वापरून EPFO सदस्य पोर्टलवर.
पुढील पायरी
EPFO पोर्टलवर लॉग इन करून तुमचे पासबुक तपासा, मग तुमच्या नियुक्तीपत्रातील ग्रॅच्युइटीचे कलम वाचा.
ही सामान्य माहिती आहे, कायदेशीर, कर किंवा इमिग्रेशन सल्ला नाही. नियम बदलतात आणि तुमची परिस्थिती वेगळी असू शकते. परवानाधारक वकील किंवा पात्र सल्लागाराचा सल्ला घ्या.